โรคมือเท้าปาก ภัยร้ายของเด็ก ๆ ที่มักระบาดในช่วงฤดูฝน คงจะนำมาซึ่งความกังวลใจของคุณพ่อคุณแม่ไม่น้อยเลยทีเดียว เพราะหากเกิดภาวะแทรกซ้อนขึ้น อาจส่งผลให้เกิดโรคอื่น ๆ ตามมา เช่น โรคสมองอักเสบ ผศ. พญ. ชิดชนก เธียรผาติ กุมารแพทย์ระบบประสาท โรงพยาบาลธนบุรี ทวีวัฒนา จึงอยากชวนคุณพ่อคุณแม่ ผู้ปกครองทุกท่าน มาทำความเข้าใจกับโรคสมองอักเสบที่เกิดจากโรคมือเท้าปาก รวมถึงวิธีการรักษา และวิธีป้องกัน ผ่านบทความนี้กันค่ะ
โรคมือเท้าปากในเด็กคืออะไร? เกิดขึ้นได้อย่างไร?
โรคมือเท้าปาก (Hand, foot and mouth disease) เกิดจากเชื้อไวรัสในกลุ่ม Enterovirus ซึ่งมีมากกว่า 100 สายพันธุ์ ซึ่งไวรัสในกลุ่มนี้ที่พบบ่อย คือ Coxsackievirus และ Enterovirus 71
โรคมือเท้าปากในเด็ก นำไปสู่โรคสมองอักเสบได้อย่างไร?
เมื่อเด็กได้รับเชื้อไวรัสจนเกิดเป็นโรคมือเท้าปากแล้ว เชื้อจะแพร่เข้าไปในกระแสเลือด และอาจเข้าไปสู่สมองได้ โดยผ่านชั้นที่เรียกว่า Blood-Brain Barrier เข้าไป ซึ่งจะส่งผลให้เกิดการติดเชื้อในระบบประสาท ทำให้มีอาการต่าง ๆ ตามมา เช่น ชัก เกร็ง กระตุก หรือภาวะหายใจล้มเหลว
อาการอย่างไรที่ควรมาพบแพทย์?
อาการที่บ่งชี้ว่าอาจเกิดการติดเชื้อในระบบประสาท เช่น
-
เด็กไม่รับประทานอาหาร หรือซึมลง
-
เด็กไม่ทำกิจกรรม เช่น เดิมเด็กเคยเล่น แต่จู่ ๆ ก็ไม่เล่นอะไรเลย
-
เด็กบ่นว่าปวดหัวมาก หรือมีอาการ เกร็ง กระตุก มือสั่น ขาสั่น เดินเซ
-
เด็กมีอาการหายใจเร็ว หรือว่าไอมาก มีเสมหะ
หากมีอาการเหล่านี้ ควรรีบพาเด็กมาพบแพทย์ทันที
วิธีการรักษาทำได้อย่างไรบ้าง?
การรักษาโรคสมองอักเสบในเด็ก ที่เกิดจากโรค มือเท้าปาก จะเป็นการรักษาแบบประคับประคอง เช่น การให้สารน้ำ และดูแลตามอาการ อย่างไรก็ตาม หากมีการลามเข้าก้านสมอง หรือติดเชื้อในระบบประสาท ก็จะมีการให้ยาพิเศษร่วมด้วย
วิธีการป้องกัน ทำได้อย่างไรบ้าง?
ณ ปัจจุบัน ไวรัสที่ทำให้เกิดโรคมือเท้าปาก ยังไม่มีวัคซีนป้องกัน การป้องกันที่ดีที่สุดคือ การหยุดการแพร่กระจายของโรค โดยการรักษาสุขอนามัยและลดการแพร่กระจาย หากทราบว่าบุตรหลานของท่านติดเชื้อ ก็ควรให้หยุดเรียน เพื่อไม่ให้นำเอาเชื้อไปแพร่ที่โรงเรียน และหากในโรงเรียนมีเด็กนักเรียนป่วยเป็นโรคมือเท้าปากหลายคน ควรหยุดโรงเรียน เพื่อรักษาความสะอาด
ผศ.พญ.ชิดชนก เธียรผาติ
แพทย์เฉพาะทางด้านกุมารเวชศาสตร์และระบบประสาท
คลินิกกุมารเวช